Identiteit

Identiteit, het langstlopende virus in onze geschiedenis. Vrijwel iedereen is ermee besmet, maar slechts enkelen zijn zich hiervan bewust. Een probleem van enorme proporties, maar zonder enige aandacht vanuit het onderwijs, de politiek en de opvoeding.

Wat is onze identiteit?

Identiteit kent eigenlijk één vorm, maar vele gezichten. Het is een identificatie met abstracte labels, etiketten en andere toewijzingen. Het bestaat uit het identificeren met begrippen zoals ‘Nederlander’, ‘christen’ of ‘boeddhist’. Het bestaat uit het toekennen van kenmerken aan jouw staat van zijn. Het is een vasthouden aan bepaalde opvattingen. Een opeenstapeling van geconditioneerde houdingen richting theorie, praktijk en geloof.

Diversificatie

Via onze identiteit creëeren we automatisch een scheiding tussen onszelf en andere labels. “Ik ben + ..” staat gelijk aan “ik identificeer me met mijn identiteit”. Van chauvinisme tot geloof, alles leidt tot diversificatie in ons collectieve bewustzijn. En dat terwijl we in de basis allemaal gelijk zijn. Gelijk in onze angsten en in het dagelijkse lijden. Gelijk in de zoektocht naar zekerheid en een vorm van geluk, ofwel beëindiging van het lijden.

Identiteit heeft ervoor gezorgd dat we onszelf uitmoorden, ongelukkig zijn door continue vergelijking en gefaald zijn in het succesvol evolueren. De evolutie heeft een zwakke versie op de wereld gezet die zichzelf op een dag uitroeit, met of zonder de hulp van de natuur.

Van oorlog tot identiteitscrisis

We zien onszelf vanuit de culturele achtergrond als mensen met een bepaalde traditie. Als mensen met een bepaalde koppeling tot een geografisch gebied. Als mensen die verschillen van andere mensen.

Om het identiteitsgevoel te versterken gaan we op pad naar andere landen en ontdekken daar conflict vanwege het verschil in identiteit. Vanuit dit conflict wordt onze honger naar macht geactiveerd en zoeken we naar manieren om onze identiteit op te dringen aan anderen. We bouwen legers, tanks en atoombommen, omdat wij onze identiteit belangrijker vinden dan die van een ander.

Doordat ieder mens zichzelf en zijn identiteit het allerbelangrijkste vindt, blijven we voortdurend in strijd met elkaar. We zien niet in dat iedereen dezelfde basis heeft en vinden daardoor conflict in plaats van herkenning.

We gaan ook individueel op zoek naar een nieuwe identiteit, wanneer we tegen problemen aanlopen met de huidige. We vinden regelmatig innerlijk conflict bij de identificatie met ons werk, ons geloof, en belanden in een crisis. Een identiteitscrisis die ervoor zorgt dat de bestaande labels achterhaald lijken. Labels die niet bij ons passen. En dus zoeken we verder, naar de zin van het leven, naar de ultieme identiteit.

Een nieuwe identiteit lijkt de oplossing, terwijl het eigenlijk de kern zal zijn van onze toekomstige problemen. Dus moeten we een identiteitscrisis dan ook gebruiken als een moment voor grote verandering. Een moment waarop we onszelf niet langer een identiteit toekennen, maar onszelf gaan richten op de bewustwording van innerlijke conflicten. Een objectieve blik naar binnen voor de interne conditioneringen, de honger naar macht (hoe klein of groot ook) en de drang naar vergelijking.

Vergelijking

Met een breed scala aan identiteiten in iedere omgeving, treedt altijd vergelijking op. We vergelijken onszelf op basis van oppervlakkige kenmerken, zoals uiterlijk, materiële prestaties en individueel succes. Uit vergelijking ontstaat direct conflict, aangezien de identiteiten niet overeen komen.

We hebben meer of minder van een bepaald aspect en zouden graag dichterbij een bepaalde maatstaf zitten. Deze maatstaf varieert naar gelang onze omgeving, onze opvoeding en onze identiteit. Aanwezig is een maatstaf in ieder geval altijd. Zo streven we van het ene doel naar het andere en vergeten we te waarderen, wat er al is.

Een streven klinkt als iets moois, maar komt voort uit de begeerte. Een verlangen naar iets in de toekomst wat ons wél gelukkig zal maken. Als we dat punt bereiken, verdwijnen al onze huidige zorgen en problemen.

Met behulp van deze deceptie leven we voort. Hobbelend van berg naar berg, totdat onze voeten het begeven en we de weg kwijt zijn. Identiteitscrisis.

Hoe te leven zonder identiteit?

Een leven zonder identeit. Het lijkt eng om dat op te geven wat ons gevormd lijkt te hebben. Labels die bij ons passen, die ons maken tot wie we zijn. Etiketten die we op onszelf hebben geplakt aan de hand van onze kwaliteiten, hobby’s, levensstijl en traditie. Maar is dat in de basis, wie we werkelijk zijn?

Een interessante vraag. Een vraag richting het bekende dilemma: “Wie ben ik?”. Ben ik ‘gewoon’ een mens, slechts één van de velen of wil ik graag anders zijn en zo ja, waarom dan?

Waarom zou ik anders willen zijn dan anderen. Ben ik dan daadwerkelijk zo speciaal dat ik eigen etiketten verdien? Een eigen unieke combinatie van eigenschappen, talenten en activiteiten? En zo ja, waarom raken we dan in de war, zodra deze combinatie verstoord raakt?

Want daar ligt het voornaamste probleem. Niet het hebben van bepaalde kwaliteiten, het onderscheiden van jezelf op alle denkbare manieren, het hebben van allerlei materie, is het probleem. Het vasthouden aan die kwaliteiten, dat is het probleem. De identificatie met hetgeen dat je kan of hebt zonder dit los te kunnen laten.

Vergankelijkheid

En daar komt de prachtige wet van de vergankelijkheid om de hoek te kijken. De grondwet die aan de basis ligt van alle andere wetten: “Alles is vergankelijk”. Een onmiskenbaar feit, wat zich afspeelt op ieder moment van ons leven. Een wet van de natuur die ervoor zorgt dat de wereld altijd anders is en zo alles ook hetzelfde.

De enige vraag die voor ons rest is dan ook, of we ons tegen deze vergankelijkheid verzetten of dat deze leren te accepteren. Een vraag die zorgt voor een nieuwe identiteitscrisis. Een vraag die je dwingt een keuze te maken.

Ben ik een mens of ben ik een identiteit?

Nieuwe inspiratie

Schrijf je in en ontvang maandelijks de laatste teksten en gedichten van de man zonder jas :-)